NIEUWS- EN AD-
VERTENT1EBLAI).
No 23.
1876.
Vijftiende Jaargang.
DONDERDAG 8 Juni).
BUITENLAND.
BINNENLAND.
aan
ABONNEMENTSPRIJS: 80 Cents pee 3 maanden.
Franco per post 95 Cents.
ADVERTENTIEPRIJS: 50 Cts. van 1—7 regels. Vervol
gens 10 Cent per regel. Overigens naar plaatsruimte.
HUM IMffl
Vrijdag na hemelvaart werd in Argenteuil het
feest van het «heilige hemd” gevierd. De stad Ar
genteuil bewaart namelijk in de relikwiënkist van
bare kleine kerk een kostbaar voorwerp: liet hemd
dat Jezus Christus gedragen heeft. Den dag na
hemelvaart wordt dit hemd op een troon gelegd
en met groote praal door de straten gedragen. Bij
dezen ommegang wordt aan het heilige hemd de
zelfde vereering betuigd als aan het heilige sacra
ment. Ditmaal waren er zooveel vreemde pelgrims
toegestroomd dat Argenteuilals ’t zoo voortgaat,
weldra met Lourdes zal kunnen wedijveren, en het
wel wenschelijk isdat het hemd wat vaker te
luchten wordt gehangen.
Kinderen die met lucifers speelden werden
oorzaakdat te Quebec 700 perceelen verbranden.
Zevenduizend personen zijn van onderkomen be
roofd. Drie of vier kinderen worden vermist en
men onderstelt, dat zij in de vlammen zijn om
gekomen. Maatregelen zijn genomen om de nood
lijdenden te helpen.
En nu de nieuwe sultan. Hij zal den boel wel
opknappen. Openlijk heeft hij 't laten verkondi
gen de tegenwoordige ministers blijven aan
üO.OOO beurzen van bet tractement des sultans
worden aan den staat geschonken en eveneens
alle inkomsten uit de bijzondere goederen der kroon;
evenwigt in inkomsten en uitgaven en verbetering
van de finantiën worden gewenscht; de staatsraad
en het departement van Justitie zullen gereorga
niseerd worden. Het ministerie zal een regerings
vorm kiezendie het best zal passen aan alle
onderdanen van het rijk, zonder onderscheid, ten
einde ieder volkomen vrijheid te verzekeren. Het
openbaar onderwijs zal worden verbeterd. De sul
tan wenschtdat de vriendschappelijke betrekkin
gen tusschen Turkije en alle buitenlandsche mo
gendheden inniger worden en verklaartdat hij
den troon heeft bestegen door de genade van God
en den wil van het volk.
Of deze Turk meer vertrouwen verdient dan an
dere Turken moet de tijd nog leeren hem heeft
de tijd reeds kunnen leeren, dat ook Turken acht
dienen te geven op de teekenen des tijds.
Om geestelijk leven op te wekken worden in
Engeland zamenkomsten gehouden en in ons land
worden nu de lieden ook al in de gelegenheid ge
steld, om uit hun geestelijken slaap te ontwaken.
In de Schotsche Zendingskerk te Amsterdam werd
op Maandag den 29 Mei zulk een zamenkomst
geopend. Verscheidene predikanten uit alle oorden
des lands bevonden zich onder de groote menigte
bezoekers. Dr. Hoedemaker stelde het doel der bij
eenkomsten in ’t licht. De predikanten W. G. Smitt,
HermanHuetBrummelkamp en Faure hielden
korte toespraken of zeiden gebeden op; er werden
psalmen gezongen tot afwisseling.
Den volgenden dag had de eigenlijke zamen
komst plaats in’t Paleis voor Volksvlijt, waarvan
de grootste zaal nog niet groot genoeg was om
allen te bergen. Ook Woensdag nog werd er ver
gaderd.
Er werd gesproken over het einddoel der ver
lossing, alsmede den actueelen toestand en de open
baring van het geestelijk leven in den enkelen ge-
loovige en in de gemeente als één geheelover
liet middel ter verlossing van de heerschappij der
zonden ons door God in Christus geschonken en
de voorwaardenwaaronder zijn werk in ons tot
stand komt, m. a. w., over geloof en toewijding,
het sterven met Christus en de wederopstanding
in zijne gemeenschap en over de praktijk der god
zaligheid, het geloofsleven, geloofsovergave, geloofs-
oefening geloofsvertrouwen.
In de pauzen verfrischte men zich in den tuin;
Dingsdagavond werd een broederlijke maaltijd ge
houden.
De dominés, die godsdienstonderwijs op de scho
len verlangen omdat zij geen lijd over hebben
voor het houden van meer catechisaties hebben
voor het bijwonen van geestclijk-leven-opwckkendc
bijeenkomsten van zendingfeesten en dergelijke
aardigheden waarbij zij kunnen schitteren nog
Wanneer de Turk een viertal eeuwen terug ziet,
vindt hij wel reden om te klagen over verloren
grootheid. Die reden bestaat ook voor ons, schrijft
iemand in de Augsburger Zeltung. «Wanneer wij,
katholieken zoo schrijft hij «voor zoover wij
menschen kunnen oordeelen, den stand onzer zaak
overzien en de waarde van onzen tot nu toe ge-
voerden strijd voor godsdienst en kerk afmeten
naar de verkregen resultaten, dan moeten wij er
kennen liet slaat slecht er mede slecht tot ver
twijfelen toe. Wij hebben verloren en niets ge
wonnen. Verder dan ooit zijn we thans van den
zegepalm verwijderd. Op het gebied van openbaar
en politiek leven worden wij steeds verder terug
gedrongen. In bijn alle landen der wereld staat
onze doodvijand het liberalismeaan het roer.
De wetgevende en de uitvoerende magt berusten in
handen onzer tegenstanders. Nergens zijn wij de
heerschende, maar overal de onderdrukte, of hoog
stens de lijdelijk gedulde partij. De geheele stroom
des tijds is van zijne oppervlakte tot in zijne
diepte tegen ons gekeerd. Staatsalmagtsocia
lisme staan in bondgenootschap tegenover ons. Bo
ven geen enkelen troon prijkt de katholieke banier.
Onze* kerk is ontbloot van al wat men wereldlijke
magt en sterkte kan noemen. Voor het uiterlijke
is zij weerloos magteloos onbeschermd. Onder
de magligen op aarde bevindt zich geen bescherm-
voogd der kerken, er is niet één die als een Karei
de Groote verdediger der heilige kerk en bescher
mer van den apostolischen stoel wil zijn of heeten.
In al onze vooruitzigten zijn wij teleurgesteld en
al moge hier en daar eene liefelijke ster, een straal
van hoop flikkeren, toch is die weer spoedig ach
ter donkere wolken verdwenen. Wanneer wij zoo
over den geheelen aardbodem rondzien, zullen wij
zonder pessimisten of ongeluksprofeten te zijn
moeten erkennen dat naar menschelijke bereke
ning de zegepraal onzer zaak nagenoeg eene on-
mogelijkheid of althans tot in een onafzienbaar
verschiet van ons verwijderd en dus onze tijd nog
niet gekomen is. Het liberalisme voert den scep
ter der wereldheerschappij, het beheerscht het poli
tieke, maatschappelijke en ideale leven des tegen-
woordigen tijds. Zijner is het rijk en de kracht
en de heerlijkheid. Met alle regt kan het jubel
en triomftoonen doen hooren zijn gouden eeuw
is verrezen I
i en de moord der
Salonika, zoodat het oog van Europa
op Turkije gevestigd en Europa’s
‘t Moest anders worden en den sultan werd
een blad papier voorgelegd, waarop deze woorden:
«Wij. Abdul-Aziz, gehoor gevende aan den wensch
van het meerendeel onzer onderdanen doen af
stand van den troon ten behoeve van onzen neef,
Mehemed Murad Eflcndi.” Z. M. zou maar even
zijne handteckening daaronder plaatsen en Z. M.
deed het. Och ja, Z. M. heeft nooit last van over-
vloedigen moed gehad toen het vóór eenige we
ken in Konstantmopel niet regt rustig was ver
schanste hij zich in een met ijzeren platen be-
kleede kamer van zijn paleis men mogt dit eens
in brand steken. Na zijn troonsafstand werd hij,
benevens zijne moederaan de zorg toevertrouwd
van mannen, van wie verwacht moet worden, dat
ze hem trouw zullen bewaken.
Neen ’t is geen nieuws meeren tochwe
moeten er van gewagen. Abdul-Aziz-Khan is geen
sultan meer en Koastantinopelzijn hoofdstad
was drie dagen geïllumineerd, puur uit blijdschap
daarover.
Den 26 Junij a.s. zou ’t juist 15 jaar zijn dat
hij Turkijes beheerseher was. Toen hij zijn aan
uitputting bezweken broeder Abdul-Medschid op
volgde had de wereld groote verwachtingen van
hem waarom och dat kon niemand zeggen.
Toch scheen hij aan die verwachtingen te willen
beantwoorden, liet sultans-tractementdat 70 mil
lioen piasters bedroeg, bragt hij op 12 millioen;
ambtenaren, die zich lieten omkoopen en waaraan
Turkije rijk was, ontnam hij hun ambt; de vrou
wen uit den harem stelde hij in vrijheid met
uitzondering van eene enkele gemalin en diege
nen welke moeders van prinsen waren. Zijn neef,
den zoon zijns broedersnam hij in zijn paleis
op een ongehoorde handeling aan het turksche
hof; hij bouwde scholen en modelhocven wilde
alles zelf zien bezocht Egypte, Parijs en Londen
en verleende aan onderdanen van andere staten
liet regt om in Turkije grond te bezitten, in weer
wil van de gemoedsbezwaren, die geloovigen
den koran daartegen in konden brengen.
't Was echter een opflikkering van een licht,
dat spoedig zou uitgaan. Even als andere turk
sche prinsen had Abdul-Aziz zijne jeugd doorge-
bragt onder de vrouwen en gunstelingen van den
harem tot tijdverdrijf had hij zich geoefend in
het koorddansenmaar van geestesontwikkeling
kwam niet veel. De gevolgen van eene den mensch
bedervende opvoeding bleven niet uitde sultan
werd aldra een echt despootdie geëerd en ge-
komplimenteerd wilde zijn, omdat hij nu eenmaal
sultan was. Vóór den Krimoorlog was Turkije
zonder schulden; na dien oorlog, die in 1856
eindigdehad het land vrede en nu eene schuld
van twee milliard vijf en zestig millioen gulden.
Deze heeft het te danken aan zijn sultandie
nooit vroeg, wat kost het? maar betalen liet door
zijne onderdanenterwijl hij zelf een sommetje
van 300 millioen gulden bespaarde.
’t Kon niet langer zeiden velen in 't land la
gere ambtenaren en soldaten vonden 't leelijk dat
zij zoo lang naar hun tractement moesten wach
ten en wie in Turkije niet geheel onverschillig
waswerd ook ongerust over het nooit betalen
der renten van de effecten. Daarbij kwam nu nog
de opstand in de Herzegowina
gezanten in F 1 1
meer en meer i,
verontwaardiging steeds grooter werd.
icn blad papier voorgelegd, waarop deze woorden:
Wij. Abdul-Aziz, gehoor gevende aan den wensch
Och ja, het is zoo en het kan niet anders wezen;
hoe meer de godsdienst wint, hoe meer moet, wat
men de heilige kerk gelieft te noemen, verliezen
de geest zal lieerschen over het stof en kan aan
geen vorm gebonden zijn.
