NIEUWS- EN AD-
VERTENTIEBLAD.
1876.
Vijftiende Jaargang.
No 38.
BUITENLAND.
BINNENLAND.
DONDERDAG 21 September.
r
i
<1
I
1
J
Ortal verwoest had en
J
l
t
t
vrijheid
ieder
leggen. In de grondwet staat,
tegen Cl
ABONNEMENTSPRIJS: 80 Cents per 3 maanden.
Franco per post 95 Cents.
ADVERTENTIEPRIJS: 50 Cts. van 1—7 regels. Vervol
gens 10 Cent per regel. Overigens naar plaatsruimte.
I
r
MIKIIlHIM
I
I'
1
I
l
l
In den omtrek van Bastia op het eiland Kor-
sika woedde den 13 nog een brand die den 9 ont
staan wasreeds vele bezittingen in de dorpen
Foriani, Cardo, Bigniglia en C--1 -11___
zich nog steeds uitbreidde.
Te Berlijn werd Donderdag jl. door een hoofd
officier een bal gegeven, bij gelegenheid van het
huwelijk zijner dochter. Toen het feest ten einde
liep, werd nog een quadrille georganiseerd waar
aan bruid en bruidegom deelnamen. Plotseling
liet de haak los waaraan een zware bronzen licht
kroon hing, op het oogenblik, dat het aanstaande
echtpaar er onder was. De bruid brak den bene-
denarm en de bruidegom kreeg zware verwondin
gen aan t hoofd. Men hoopt echter op volkomen
herstel, maar van een huwelijk kan vooreerst geen
sprake zijn.
Als de Turken het moorden enz. zoo verveelde
als het trouwen lezers van dagbladen verveelt er
van te lezen, ze zouden uit verveling al geëindigd
zijn. En wat voor de lezers de zaak nog vervelender
maakt is dat eigenlijk niemand weet hoe het er
toegaat. De Serviërs, die bij Alexinatz zoo geslagen
werden, dat ze, volgens de berigtgevers maar voor
goed in de schelp moesten kruipen, deelden daar
na weer klappen uit en de Turken gingen voor
hen op den loop. De Turken hadden Alexinatz en
zij hadden het niet. Nu weer krijgen we raadsels
omtrent de voorwaarden, die de Turk stellen wil
voor T sluiten van vrede. Zij zijn streng en geheel
Pruisen en Franschen vertrouwen elkander nog
niet volkomen. Verscheidene jongelieden wier
ouders in Elzas-Lotharingen zijn blijven wonen
maar die zelf verkozen Franschen of Zwitsers te
zijn en nu als vreemdelingen zich in de woon
plaatsen hunner ouders ophieldenhebben bevel
gekregen om binnen drie dagen het door Duitsch-
land veroverde gebied te verlaten. Dat bevel is
wel geschikt om de geannexeerde onderdanen te
gen Duitschland op nieuw en nog meer te verbit
teren en ’t zal wel vrij wat nadenken kosten eer
men begrijpt, waarom de duitsche regering de ver
wijdering van die jongelui noodig acht.
Wederkeerig werd in Frankrijk een bewijs gele
verd, dat men daar de vreemdelingen, zoo ze Duit-
schers zijn, ook op de vingers ziet.
Te Ardres, departement Pas-de Galais, werd een
Pruis aangehouden, die geen papieren bij zich had.
Hij gaf door gebaren te kennen, dat hij het fransch
niet verstond. Men vond schoenmakersgereedschap
bij hem, en hieruit mogt men afleiden, dat hij een
reizend handwerksman was. Doch het kwam den
gendarmen zonderling voor, dat deze Duitscher in
bezit was van 180 franken, van photografiën, plan
nen en teekeningen van verscheidene steden in noor-
Voor eenige dagen reden acht personen te paard,
zwaar gewapendde stad Northfield in Minnesota
binnen en riepen de menschen, die zich op straat
bevonden toedat zij in huis moesten gaan. De
ruiters reden naar de bankdrie hunner traden
binnen de overigen bleven op straat. Zij die in
het gebouw waren gegaan, eischten van den aan
wezigen kassier en twee klerken dat zij de kel
derswaarin de gelden geborgen waren zouden
openen. Op de weigering werd de kassier dood
geschoten. Een klerk ontsnapte met een schot in
den schouder. Voor dat de andere klerk kon wor
den aangerand, waren onderscheidene personen met
geweren en pistolen op straat toegesnelddie de
vijf ruiters, welke buiten stonden, met kracht aan
vielen. Twee hunner werden gedood. De overi
gen ontkwamen, zonder een cent te hebben gesto
len. Onmiddellijk werd een vrijwillige politie van
50 man zaamgebragtom de boosdoeners op te
sporen.
Menschen die van elders daar in Amerika ko
men, moeten toch al aan heel vreemde dingen zich
gewennen. Ieder schijnt daar maar terstond met
geweren en pistolen klaar te zijn en de maat
schappelijke toestand maakt het gebruik er van
dan ook zeker soms wel noodig. Vrijheid bo
venal, maar’t is toch niet hetzelfde, wie eene be
paling er van geeft.
Een preek uit Kampen waarvan de toepassing
ook buiten Kampen wel gewenscht mag worden.
In de Kamper Courant komt voor het volgende
ingezonden stuk:
Aanstaande ambachtslieden worden weder opge
roepen om zich aan te geven als leerlingen der
burger-avondschool.
Wij verwachten van de ouders, dat ze voor hunne
zonen druk partij zullen trekken van dat kosteloos
onderwijs. De kamper ambachtsstand is, vergeleken
met den hollandschen, ten achter, zéér ten achter.
Dat voelt hier de bejaarde werkman wel; maar t is
voor hem te laat. Zorge hij dan, dat zijne jongens
niet eenmaal ook klagen over dure tijden en schrale
verdienste, door hen nu, jong, te ontwikkelen naar
den eisch des tijds.
Een goed arbeider, in elk vak, is ook heden ruim
zijn loon waard. Bij oppassendheid kan elk tot wel
stand komen, die knap is in zijn vak.
Maar om knap te worden, in welk ambacht ook,
is noodig'. een geoefend oogwakkere zintuigen
Vrijheid van godsdienst beteekent in Spanje
voor de ultramontanen om de vrijheid van
die geen uilramontaan is aan banden te
en ’t is met 220
tegen 81 stemmen zoo besloten «De natie ver
bindt zich tot het onderhoud van de eeredienst
en van de dienaren der katholieke godsdienst
welke de godsdienst van slaat is. Op spaansch
grondgebied mag niemand wegens zijne godsdien
stige overtuiging of wegens de uitoefening zijner
godsdienst vervolgd worden, onder voorbehoud even
wel van den eerbied welke men aan de christelijke
zedeleer verschuldigd is. Andere openbare plegtig-
heden of manitèstatiën dan die van de godsdienst
van staat zijn niet geoorloofd.”
Veel is’t nog niet, maar werd het maar eerlijk
gehandhaafddan was het voor Spanje al heel
wat verdraagzaam. Maar de curie legt de wet uit
volgens hare opvatting en de regering laat haar
begaan.
Een protestant overleed en ’t werd zijnen vrien
den verboden het lijk grafwaarts te vergezellen.
Aan eene vergaderzaal van methodisten werd door
een overheidspersoon het zingen verboden omdat
dit buiten kon gehoord worden. Een bisschop ver
biedt den doop tenzij vader en getuigen ’t bewijs
overleggen, dat zij hunne belijdenis gedaan en ge
communiceerd hebben. Een lijk mogt niet met de
gewone godsdienstige plegtigheden worden begra
ven omdat de bisschop den overledene voor een
vrijmetselaar hield. Ofschoon de man als roomsch
bekend stond en op de roomsche begraafplaats een
familiegraf bezat, is het lijk dientengevolge op de
proteslantsche moeten worden ter aarde besteld.
Het is verboden bekendmakingen aangaande
proteslantsche godsdienstoefeningen en scholen open
baar aan te plakken. Aan de predikanten te Ma
drid is door den inspecteur van politie aangezegd,
dat zelfs de woorden «evangelisch” of «hervormd”
voor het magazijn van bijbels en godsdienstige
boeken in de straat Peciados moesten verdwijnen.
Zij wendden zich tot het departement van binnen-
landsche zaken en de inspecteur kwam hun nog eens
aanzeggen, dat hun twee of drie dagen tijd gelaten
werd 'óm alle uiterlijke teekenen der «verboden
leer" ten eenenmale te doen verdwijnen. De offi
ciële pers verklaartdat de protestanten genoeg
hebben aan de vrijheid van domiciliewaar zij
naar hunne wijze kunnen bidden en aan hunne
begraafplaatsen.
Zelfs spaansche dagbladen keuren het drijven
der ultramontanen af. Verliezen de voorstanders
van zulke spaansche verdraagzaamheid niet het regt
om te klagen over kerkwetten, zooals die in Duitsch-
land bestaan?
onaannemelijk, zegt de een; ze zijn zeer vezoenend,
zegt de ander. De sultan is een Turk, die extra
veel op een mensch gelijkthij heeft gezegd de
handelingen der woestaards te betreuren en dat
het zoo niet langer gaan zalzoo de ministers
hem niet helpen kunnen om aan zijn rijk een
fatsoenlijk aanzien te geven, dan zal hij wel an
deren vinden. Hij heeft in den ministerraad zoo
menschelijk gesproken dat de grootvizier er ziek
van geworden is.
In Engeland weerde Gladstone zich om het
volk te vertellen dal de Engelschen de sch wel
niet uit hun naam mogen schrabben maar toch
niet moeten dulden, dat de Turken nog langer zoo
duivelachtig te werk gaan. Bij duizenden zeiden
de Engelschen dat hij gelijk had en zij vinden
het schande, dat de Turk nog wat te zeggen heeft.
Dat vinden de Russen ook en zij helpen de Ser
viërs een handjewat ze nog wel meer zouden
willen doen ais de politiek nog niet uitgevonden
was. Aan de politiek heeft de Turk ontzettend
veel te danken; de politiek deed inde laatste jaren
alles voor hem en hij laat de politiek begaan zon
der er zelf zijn hoofd veel mee te breken. Maar
volgens berigten wil de tegenwoordige sultan het
ook eens met politiek beproeven ’t zal later wel
blijken of hij leeren kan er mee om te gaan.
delijk Frankrijk. Bovendien vond men werktuigen
bij hem, die met het schoenmakersbedrijf niets ge
meen hebben.
De fransche bladen melden dat een windhoos in
het kanton Patay groote verwoestingen heeft aan-
gerigt. Het vlek Tournoisis is er gedeeltelijk door
in puinhoopen verkeerd. Een ander plaatsje, Coin-
ces, is nog meer geteisterd geworden. Van de 103
woningen die er waren zijn er 81 vernield. Al
wat zich op den weg van de hoos bevond werd
opgenomen of losgescheurd. Eeuwenheugende hoo
rnen zijn ontworteld. De schade is onberekenbaar
groot.
