VERTENTIEBLAD.
NIEUWS- EN AD-
Vijftiende Jaargang.
1876.
No. 41.
BUITENLAND.
BINNENLAND.
DONDERDAG 12 October.
■.«MlI IIIllïï
Het Vatikaan wil feestvieren op den dag, waar-
i
ABONNEMENTSPRIJS: 80 Cents per 3 maanden.
Franco per post 95 Cents.
ADVERTENTIEPRIJS: 50 Cts. van 1—7 regels. Vervol
gens 10 Cent per regel. Overigens naar plaatsruimte.
drik IV van
us
feest ecne
Duitschland
werklieden-congres gehou
den. Daar voerde de burger Gauthier het woord
over de concurrentie welke de eerlijke werkman
heeft te verduren van de kloosters en de gevan
genissen de monniken en nonnen hebben de ge
lofte afgelegd zich van de wereld terug te trek
ken, maar zij onttrekken integendeel der wereld
wat deze noodig heeft om te kunnen leven deze
wereldhaters arbeiden tegen buitengewoon la^e prij
zen. Voor de «Grands Magasins du Louvre” wer
ken tegenwoordig 150 fransche vrouwenkloosters;
de pastoor te Ambervillers in het departement
Loir-et-Cher handelt in vrouwenhemden en doet
met dien handel enorme zaken. Spreker verlangt
afdoende maatregelen tegen dergelijke valsche con
currentie.
De burgeres Raoul verhief haar stem tegen de
fabrikanten welke den vrouwenarbeid zóó slecht
betalen, dat de vrouwen het voor het ineerendeel
met hare verdiensten tot niet meer dan 90 centi-
Te Parijs werd een
Daar voerde de burger Gauthier het woord
afgeslagcn. Men schat, dat hier alleen 30,000 Ser
viërs in het vuur zijn geweest, tegen wie Hafuz
met slechts 8 en Adil met 12 bataillons stand hield,
ofschoon 7 batterijen op den turkschen linkervleu
gel een kruisvuur onderhielden. In het front con
centreerde zich de aanval op de turksche brug, die,
door 4 batterijen beschoten gedeeltelijk vernield
werd. Bij Drasevacs waar den vorigen dag een
noodbrug was geslagen, trok een Servische brigade
over de rivier om de hoogten van Tesika te be
zetten en den Turken den aftogt af te snijden.
De Serviërs vergaten hierbij dat men den vijand
moet verslaan voordat men hem den aftogt kan
afsnijden, en boetten dit met zware verliezen, toen
zij moesten terugtrekken. Door deze beweging
naar Tesika was het verkeer met Nisch vijf uren
afgebroken. De Turken staan thans in dezelfde
positie als vóór den slag en zijn er geen oogen-
blik uit geweken. Krijgsgevangenen verhalen, dat
ieder bataillon een servischen en een russisschen
kommandant heeft en dat in de laatste dagen aan
zienlijke versterkingen uit Deligrad zijn aangeko
men. De sterkte van Tschernajefï en zijn verlies
in het gevecht van gister worden zeer verschil
lend opgegeven. Zooveel is zeker, dat zijn artil
lerie veel sterker dan de turksche was en dat
Hafuz en Adil tegen een driemaal sterkeren vijand
hebben gestreden. De Servische verliezen schat ik
op 4000 man. De Turken die zich tot de ver
dediging bepaaldenhebben weinig geleden. De
engelsche ambulance gedroeg zich uitstekend. He
denochtend waren reeds 250 gewonden, voorloopig
verbonden, naar Nisch getransporteerd. Heden ma
tig geschutvuur.”
Dit berigt is van den 30 Septembersedert is
aan vechten niet veel gedaan maar had de tele
graaf het druk met overseinen van voorstellen
door deze en gene mogendheden gedaan en van
het oordeeldoor anderen er over geveld. Gelijk
in het Servische leger vele Russen voor de Ser
vische zaak vechten zoo is de russische regering
in de weer om er iets op te vinden, dat de Tur
ken onder curatele gesteld worden. Intusschen is
de czaar nog niet zeker, dat zijn leger en vloot
opgewassen zijn tegen die van Duitschland en En
geland, en wat hij wel wil, willen deze juist niet
zoo geheel en al. Toch is de toestand zóódat
er wel haast eenig besluit kan verwacht worden
waarmee beoogd wordt den Turk te doen begrij
pen, dat wie christenen heeten in elk geval raen-
schcn zijn.
De eerste berigten, die er kwamen van den op
nieuw aangevangen strijd van de Serviërs tegen
de Turken waren zoo tegenstrijdigdat er niet
uit op te maken was wien men moest gelooven.
De correspondent van de Nette freie Presse deed
door ’t volgend berigt de onzekerheid ophouden.
«Toen ik hedenmiddag de turksche positie langs
reed en gedeelten van het slagveld zagkon ik
de schrikkelijke verwoesting waarnemen, die het
turksch geschut in de Servische gelederen had aan-
gerigtvooral aan den linkervleugelwaar Hafuz
noordoostelijk van Djoenis en Adil oostelijk van
Kavnik streden. Tegen dezen vleugel was de voor
naamste aantal der Serviërs gerigt. Driemaal werd
hij met versche troepen ondernomen en driemaal
Dat zal een feest zijn ter
verloren grootheid en gezag en
zijn vrienden zich daarmee blij
willen maken is zeker wel niet van zoo gewigtige
aan gehecht
Te Veendam had een vergadering plaats van de
besturen der werklieden-vereenigingen te Gronin
gen Appingedam WesterbroekHoogezand en
SappemeerWinschoten N -Pekela Stadskanaal
en Veendam.
Het vierde punt van het programma luidde
Op welke wijze kunnen en willen werklieden-ver
eenigingen het schoolgaan der kinderen bevorde
ren Het werd op zeer verdienstelijke wijze in
geleid door den heer Schuur die tevens een vol
ledig plan had ontworpenvolgens hetwelk hij
het schoolverzuim zou wenschen te bestrijden.
Dit plan was o.a Ie. Het bestuur van elke werk -
lieden-vereeniging vraagt van de leden dier ver-
eeniging opgave van de namen hunner in de school
jaren vallende kinderen met bijvoeging van den
naam des onderwijzersbij wien de kinderen
schoolgaan. 2e. Het bestuur zendt aan eiken
hoofdonderwijzer eene lijst, bevattende de namen
der kinderen van werkliedendie bij hem ter
school gaan met verzoek aanteekening te willen
houden van het schoolverzuim dier kinderen.
3e. De hoofdonderwijzer geeft aan ieder kind
dat gedurende eene week trouw de school bezocht
heefteene roode kaartgeteekend met den naam
des kinds bezit dat kind vier zulke kaarten
dan worden ze verwisseld tegen 1 witte kaart
terwijl 12 (of, zoo men wil, minder) witte kaar
ten aanspraak geven op éóne blaauwe kaart. Aan
de gelukkige bezitters van één of meer blaauwe
kaarten wordt daneens per jaareen feest be
reid en een cadeau gegeven uit de kas na
tuurlijk van de vereeniging.
mes of 1franc per dag brengen zij verlangt
dat het niet langer den mannen zal vergund zijn,
vrouwenwerk te verrigten, omdat anders de vrou
wen wel zullen genoodzaakt worden mannenar
beid te doen, en eene concurrentie met de metse
laars en stucadoors te doen beginnen.
De volgende spreker behandelde de noodzakelijk
heid om de vrouwenkloosters op te heften.
De burgeres Aubey wenschte eene betere opvoe
ding van jongens en meisjes en de burgeres André
ontwikkelde hare meening over de vraag hoe de
vrouwenarbeid de concurrentie der kloosters zou
kunnen bestrijden; zij verlangt vóór alles dat de
wet op den arbeid der vrouwen en kinderen in
de fabrieken ook op de nonnenkloosters van toe
passing zal gemaakt worden.
Dat de kloosters zoo goedkoop werkenkomt
daar vandaan dat de kinderen hun bijna niets
kosten, en al brengen zij dagelijks ook niet meer
dan 75 centimes verdiensten aan, dit op een jaar
gerekend een aardig winstje uitmaakt. Dikwijls
betalen die kinderen zelfs nog kostgeld bovendien!
Burgeres Raoul deelde nog mededat borduur
werk, hel welk 15 francs waarde heeft in de kloos
ters voor 4 francs wordt vervaardigd. De bestuur-
deressen laten de kweekelingen steeds een en het
zelfde werk verrigten zoodat zij daarin groote
bedrevenheid verkrijgen maar verlaten zij het
kloosterdan kunnen zij in haar eigen bestaan
niet voorzien en vervallen tot armoede en ondeugd.
Ook heeft de fijne en ingespannen arbeid, geduren
de 6 a 8 uur daags tengevolge dat velen der
kinderen wanneer zij den leeftijd van 20 a 25
jaar bereikt hebben aan borsttering en oogziekte
lijden. Zoo erbarmen zich kloosters over weezen
en arme kinderen.
op het 800 jaar geleden zal zijn, dat keizer Hen-
._.i Duitschland zich voor paus Gregori-
VII (Hildebrand) vernederde en te Ganossa door
dezen vernederd werd. Dat zal een feest zijn ter
herinnering aan
dat de paus en
beteekenisals er door sommigen
wordt. De Times zegt er van: «Met een moed het
onderwerp waardig is het plan opgevat. De
katholieken worden uitgenoodigd Hildebrand te
vereeren en alle pauselijke woede en verachting
zal uitgestort worden over ieder vorst en ambte
naar die den paus niet als de eenige bron van
gezag en magt erkent. Hildebrand kan beschouwd
worden als de grondlegger van den vorm
pauselijke aanmatiging, dien wij tegenwoorig
nemen. E„ -ld 1.---
worpen; de vorsten hebben er nooit voor gebogen,
tenzij in schijn de volken hebben haar nooit er
kend en iedere poging om haar op te dringen
begon met vuur en zwaard en eindigde met on
dergang en schande. Maar de naam van Hildebrand
of Gregorius VII is Rome nog dierbaar.”
De Daily Telegraph zegt, dat Rome vruchteloos
de herinnering aan Ganossa doet herleven. Niet
alleen zal nooit meer een paus zulk een triomf
behalen maar er schijnt ook geen kans te zijn
dat er ooit weder een zal opstaan die de magt
zal verdienen welke Hildebrand bezat. De keizer
vertegenwoordigt thans het duitsche volk, dat toen
niet in aanmerking kwam. De opvolger van Hil
debrand was nog gister de bondgenoot van het
cesarismedat hij heden vloekt met dien stroom
van scheldwoorden, die een der kenmerken is van
een ouden paus en een verouderde kerk.
De Standaard zegtdal zulk een feest eene
uittarting zou zijn niet alleen van
maar van alle regeringen der wereld want er is
geen die de heerschappij van de kerk over den
staat zou willen erkennen.
't Kon toch ook wel zijn dat geen enkele re
gering er zich veel om bekreunde, maar dat men
óveral laat schelden en bidden wie daar lust in
vindt, ’t Komt toch waarlijk op een enkele toe
spraak of redevoering meer of minder niet aan en
dat de paus zich gelukkig acht in de herinnering
aan de niet zeer christelijke grootheid van een
zijner voorgangers en zich zalig gevoelt in de
verbeelding dat het eenmaal weer zijn zal als het
was in de elfde eeuwhierin zal wel voor geene
regering eenig gevaar steken.
wordt. De limes zegt er van:
onderwerp waardig is het plan
katholieken worden uitgenoodigd
alle pauselijke woede
die den paus niet als de eenige bron van
1
worden als de grondlegger van den vorm van
--.- waar.
De wereld heeft er zich nooit aan onder-
