Dertig procent minder brandstof Over het gebruik van woorden in schilderijen Spanje, minder toeristen, meer deviezen Veilig autorijden in herfst en winter Ford’s onderzoek naar auto voor de toekomst De tekst uit de verf i ''A Pa Pagina 4 BOLSWARDS NIEUWSBLAD VRIJDAG 15 NOVEMBER 1979 Defensief rijden: Vliegtoerisme stabieler ajo Daling aantal bezoekers juli en augustus Nieuwe tendenzen, meer deviezen „Met de Probe I proberen wij te bewijzen, dat wij door nauwkeurig te ontwerpen auto’s kunnen krijgen met een luchtweer stands coëfficiënt die onder de 0.3 ligt,” zei de heer Robert A. Lutz, voorzitter van de Raad 'van Bestuur van Ford Europa tijdens de opening van de Atuotentoon- stelling in Frankfurt, waar deze auto zijn debuut maakte. „Onze 5.000 Europese technici werken aan deze en andere pro jecten zeer nauw samen met onze re- search-team in Amerika om tot de meest efficiënte ontwerpen voor de toekomst te' komen.” De Probe I wordt bediend door middel van een elektronische identiteitsveilig- heidskaart, een vervangend systeem voor de normale bos sleutels. De kaart, met een eigen micro-chip, kan deuren ope nen, de motor starten en men kan er ook benzine mee betalen bij de pomp. bulenties. Door deze problemen tot een minimum te beperken, demon streert de Probe I dat er een 4-zits auto ontworpen kan worden met minder compromissen dan de mees te vorige modellen. Om alle knoppen en schakelaars binnen handbereik te brengen, zijn deze on dergebracht in een wegklapbaar instru mentenpaneel, dat naar voren wegklapt als de deur aan de bestuurszijde ge opend wordt. Als de deur weer gesloten wordt, glijdt dit paneel weer terug in een van te voren gekozen positie, zodat alles steeds onder handbereik ligt. Iedere be stuurder kan deze voorgeprogrammeer de positie naar eigen inzicht instellen. Malewitch gaat nog verder en ver brokkelt de woorden tot letterkombi- naties die alleen een komposito- rische funktie hebben. De platte let ters accentueren de platheid van het beeldvlak. De vorm van de letters was niet de enige belangstelling van schilders uit deze eeuw. Velen heb ben de afspraken over de betekenis van woorden en beelden als uit gangspunt genomen: door ze onder ling te verwisselen zoals Magritte, of ze juist naast elkaar te zetten zoals Popkunstenaars als Dine dat doen. Vóór de passagier is een wegklapbaar amusementspaneel in het dashboard in gebouwd, waarin o.a. een TV-scherm is verwerkt voor ontvangst van normale TV-programma’s, maar waar ook com puter programma’s kunnen worden ge projecteerd. Men kan hiermee ook TV- spellen laten verschijnen, er is een aansluiting voor video-casettes en de mogelijkheid om met anderen te com municeren, zo gauw deze service be schikbaar komt. Door de auto uit te rusten met een slanke, beitelvormige neus, een voorruit die bijna in dezelfde hoek is geplaatst als de motorkap, glad weggewerkte ramen, afgesloten wielkasten en een vlak chas sis, voorspelt men dat de luchtweer- standscoëfficiënt slechts de helft zal be dragen van het Europese gemiddelde. voor personenauto’s. Men berekende, dat hierdoor ongeveer 30% minder brandstof wordt gebruikt dan bij de huidige wa gens, die met een gemiddelde snelheid van 120 km/uur rijden. Konklusies De Spaanse toeristische autoriteiten zijn zich echter heel goed bewust dat een daling van het aantal bezoekers te denken geeft. Eén van de punten die hierbij de meeste zorg baren is het feit dat de serviceverlening niet altijd in overeenstemming is met de prijzen. Men is dan ook druk bezig deze zaak te verbeteren. Uit een reeks van bijeenkomsten tussen overheid en hotel- en appartementeneigenaars, re gionale en lokale toeristische autori teiten en vakbonden, zijn een aantal konklusies naar voren gekomen, die in aanmerking zullen worden genomen bij het toeristische beleid in de toekomst. De nadruk komt te liggen op het stabiliseren van de prijzen en het bieden van een produkt dat daarmee in overeenstemming is, door middel van o.a. betere scholing van personeel en kredietverleningen voor verbetering van akkomodatie en faci liteiten in de hotel-sektor. Door het snel inspelen van de Spaanse over heid op de feiten, mag men voor de toerist in Spanje een zonnige toe komst verwachten. Marktstraat 12-13 8701 JV Bolsward Door intensieve proefnemingen in de windtunnel zijn de Ford technici erin geslaagd diverse manieren te vinden om de aërodynamische zuigkracht achter de auto en de luchtweerstand De Probe I heeft afmetingen, die on geveer overeenkomen met die van een Ford Mustang of een Europese Taunus en het zou best dè familieauto kunnen zijn waar we over tien jaar in gaan rijden. oorzaak van de daling dus bij het autotoerisme. In de laatste jaren is de auto steeds meer de toevlucht gewor den van de minder draagkrachtigen. Daarbij legt de automobilist zich zelden vast door reserveringen en kan dan ook op ieder moment van bestem ming veranderen. Deze aspekten wij zen naar de voornaamste oorzaak van de daling: de prijsverhogingen. Voe gen wij hier de stakingen in april en de bomaanslagen in juni aan toe, dan zal het duidelijk zijn dat de verliezen liggen bij de „last-minute” toeristen, n.l. de automobilisten. Wij willen de realiteit echter niet verhullen en bevestigen dan ook wat de Spaanse en buitenlandse pers zo uitgebreid heeft gepubliceerd, op grond van de gegevens die de Secre taria de Estado de Turismo (Staats secretariaat van Toerisme) heeft vrij gegeven, namelijk een daling van het totaal aantal bezoekers in vergelijking met vorig jaar. Terwijl het toerisme tot en met juni van dit jaar steeg met 14,2% 1.935.613 bezoekers), is vanaf 1 juli echter een daling te konstateren van -16,2% in die maand en -15,3% in augustus. Als wij deze gegevens kombineren, dan is het totaal aantal bezoekers van januari t/m augustus 1979 28.150.841, het geen een kleine daling van -1,5% ten opzichte van 1978 betekent. Hoewel sommige cijfers erop dui den dat Spanje een slecht zomer seizoen achter de rug heeft, blijkt uit andere gegevens dat dit nogal meevalt en dat het in sommige opzichten zelfs beter was dan vorig jaar. Het aantal wegtoeris ten is inderdaad aanzienlijk ge daald, maar vliegtoerisme is sta bieler gebleven en de deviezienin- komsten zijn gestegen. Wie het onderschrift van de foto bij dit artikel leest, doet hetzelfde als wanneer je in een museum loopt; je kijkt dan meestal ook naar het bordje naast of onder de schilderijen naar de naam van de schilder, het jaar van ontstaan en de titel van het werk. Die titel kan aan knopingspunten bieden over de betekenis van het werk: bijvoorbeeld wie de afgebeelde persoon is of welke stad wordt voorgesteld. Weinigen zullen zich realiseren dat de gewoonte om gegevens bij de schilderijen te hangen nog van recente datum is, eigenlijk zolang er musea bestaan, sinds de negentiende eeuw. Voordien hingen de portretten meestal bij de families thuis, waar iedereen wel wist wie werd voorgesteld. Toch was dat niet de enige reden voor het ontstaan van de bordjes. De kunsttheorie van de negentiende eeuw liet niet toe dat de tekst op het schilderij zelf werd geschilderd, zoals vroeger wel gebeurde en de verbale informatie werd verbannen naar de lijst. Het was dan ook een opvallende daad van Antoon Derkinderen toen hij in 1891 onder drie kinderportretten drie witte bandspreuken met hun namen en leeftijden schilderde die los van de voorstelling zweefden. Deze losse banderollen waren in de schilderkunst het laatst gezien in de 16e eeuw. Sinds die tijd hadden kunstenaars zich alle moeite gegeven om de teksten op een verklarbare manier in het beeld te plaatsen, d.w.z. die teksten moesten daar in werkelijheid ook gehangen hebben. Vandaar op die muur geprikte briefjes en mensen met opengeslagen boeken in de hand. Het is in dit kader verhelderend om de eindcijfers onder te verdelen in de verschillende vormen van vervoer. Wij zien n.l. dat de daling in het internationaal vliegverkeer naar Spanje relatief ver beneden die van de totaalcijfers ligt met in juli -5% en in augustus -9%. Met het Nederland se vliegverkeer naar Spanje ging het nog beter, want in juli 1979 gingen 117.541 passagiers naar Spanje, wat een stijging van 1% betekent. Hoewel wij nog niet over de definitie ve statistieken van augustus beschik ken, wijst alles erop dat ook in deze maand het Nederlandse vliegtoerisme naar Spanje gelijk zal zijn gebleven. 98.000 passagiers). De grotere bestendigheid van het georganiseerd toerisme enerzijds en een grotere economische draagkracht van de vliegreizigers anderzijds kunnen hier van de oorzaak zijn. Oorzaken van daling Als de totaalcijfers zakken, terwijl het luchtverkeer stabieler is, dan ligt de De meeste geschilderde teksten had den maar één doel: verwoorden wat niet in beeld te brengen was. De naam van de afgebeelde persoon, het jaar van ontstaan, de naam van de kunstenaar werden vernuftig op al lerlei papiertjes verwerkt. Ook de tekst van een spreekwoord waar het schilderij op was gebaseerd, of een oproep aan de toeschouwer werden verwoord. van de carrosserie te verminderen. Uitsteeksels, die de lucht kunnen tegenhouden en plotselinge veran deringen in carosseriehoeken ver oorzaken energie-verspillende tur- beelden in een schilderij”, zei Ma gritte en „In een schilderij zijn woorden van dezelfde materie als beelden”. Die uitspraak zou een goed motto zijn voor het nummer „De tekst uit de verf’ van openbaaf- kunstbezit dat het gebruik van woorden in de schilderkunst behan delt. Maar de beeldende kunst ge bruikt meer dan verf alleen: om aan te geven hoe andes koncept-kunste- naars met taal werken, is op het eind aandacht besteed aan kunstenaars als Kosuth en Weiner. Een zeer summiere introduktie van kunste naars die de taal binnen de beel dende kunst hebben gehaald en in- direkt aanleiding waren tot de pro bleemstelling van dit nummer. Het themanummer bevat bijdragen van vier auteurs waaronder Wouter Kloek, wetenschappelijk medewerker van het Rijksmuseum. Hij was ook de samensteller van de recente tentoonstelling „Alleen kijken naar teksten op schilderijen” in het Rijksmuseum. Hij gaat in op de schil derkunst in de 16e, 17e en 18e eeuw. Henk van Os is hoogleraar aan de Rijksuniversi teit van Groningen, specialiseerde zich in de vroeg-Italiaanse schilderkunst en schrijft hier over de Noord Nederlandse schilderijen in de Middeleeuwen. Tim Graas en Kees Broos behandelen res- pektievelijk de 19e en 20e eeuw wanneer het gebruik van teksten, zinnen, woorden en letters in de hedendaagse kunst bij de lezer worden ingeleid. In het nummer zijn ruim 40 werken in zwart/wit en kleur afgebeeld en werden detailfoto’s van teks ten uit schilderijen opgenomen. litie (03438-4321) voor uitgebreide informatie over de toestand van de wegen. - Houd vooral ’s morgens en ’s avonds rekening met plotseling opkomende gladheid ten gevolge van nachtvorst bij bruggen en viadukten. - Ook kan gladheid optreden door rottende bladeren. Konditie van de auto - Voorkom pech onderweg. Kontroleer tijdig het koelsysteem op het anti- vriesgehalte. - Vul het waterreservoir van de ruiten- sproeier met anti-vries. Neem een extra flesje anti-vries mee om even tueel het waterreservoir onderweg bij te vullen. - Zorg dat de bladen van de ruitewis- sers in orde zijn. - Zorg voor een goed ijskrabbertje. Alvorens te gaan rijden dient niet alleen de voorruit, maar ook de achterruit en de zijruiten schoonge maakt te worden. - Laat op tijd remsysteem en schok dempers kontroleren, zodat kontakt tussen wielen en wegdek optimaal is. - Let op de banden. Een profieldiepte van 2 mm is als minimum nog aanvaardbaar. Toch gestrand met pech langs de weg? Denk dan aan onderstaande tips: - Hinder het overige verkeer niet; zet de auto zoveel mogelijk rechts aan de kant van de weg. - Plaats op een afstand van 30 meter een gevarendriehoek. Zorg dat deze niet kan omwaaien; vergeet hem niet! - Meld via praatpaal aan ANWB of de Algemene Verkeersdienst Rijkspoli tie waar de auto zich bevindt. Deze instanties waarschuwen zonodig de wegenwacht of garage. - Via de praatpaal is het mogelijk in dringende gevallen familieleden te informeren. - Zorg voor goede warme kleding, plaids e.d.; het kan zijn dat er langere tijd in de auto doorgebracht moet worden. - Het is verstandig bij het achterlaten van de auto naam en adres duidelijk zichtbaar achter de ruit te plaatsen. Maar het gaat niet altijd om de manier waarop de tekst in het beeld past. De tekst, de woorden zelf, zijn ook beeld. Dat realiseerden schilders als Braque, Picasso en Malewitch - zich in het begin van deze eeuw toen zij teksten in hun schilderijen op namen die niet onder de noemer „uitleg” te rangschikken zijn: tussen appels, flessen en een krant ver schijnt het woord „viool” of „bal”. De cijfers bewijzen dit. Terwijl het aantal automobilisten in de zomer maanden aanzienlijk lager dan vorig jaar (-19%), stegen de inkomsten door toerisme met 10%. De be schikbare cijfers van januari t/m juli geven aan dat de uitgaven per toerist dit jaar 168,35 dollar bedroegen tegen 136,97 in 1978. Hierbij zij opgemerkt dat de Nederlandse toerist gemiddeld het dubbele uitgeeft. Gezien de evo lutie in de wereldeconomie met sterke stijging van brandstofprijzen en an dere kosten, vragen wij ons af, en hopen dat het niet het geval is, of het afgelopen is met de goedkope reizen. Onder alle omstandigheden is het van belang „defensief’ te rijden. Het tijdig taxeren van wat er kan gebeuren, zodat het mogelijk is het eigen rijgedrag aan te passen en noodsituaties te voorkomen, is zeker onontbeerlijk bij ongunstige weers omstandigheden. - Tips voor herfst en winter: Verlichting - Zorg voor een goede verlichting, die' ook juist is afgesteld. Neem een set reservelampjes mee. - Voer bij dichte mist (zichtafstand van 200 meter of minder) dimlicht (ge dimd groot licht) of indien toegestaan groot licht. Het gebruik van zoge naamde mistlampen is alleen toege staan, daar waar groot licht gevoerd mag worden. De mistlampen mogen uitsluitend in kombinatie met stads lichten gebruikt worden. - Voer bij zeer dichte mist overdag (zichtafstand minder dan 50 meter) groot licht of mistlampen. - Alleen bij zeer dichte mist (zichtaf stand minder dan 50 meter) mag een mist-achterlicht gebruikt worden. Na 1 november 1979 mag in dat geval zowel binnen als buiten de bebouwde kom een mist-achterlicht gebruikt worden. - Maak bij zware sneeuwval koplampen en achterlichten zonodig sneeuwvrij. Rijgedrag - Rijd met aangepaste snelheid. - Rem beheerst, pompend remmen ver hoedt slippen. - Voorkom snelle stuuruitslagen, de auto raakt hierdoor snel in de slip. - Ga bij het veranderen van rijstrook geleidelijk naar links, vervolgens ge leidelijk naar rechts. Geef anderen de ruimte! - Neem voldoende afstand in acht. - Raak bij het binnenrijden van een mistbank nooit in paniek, rem niet abrupt, verminder langzamerhand snelheid en let op achteropkomend verkeer.” - ■- - - Volg de verkeersinformatie via de radio. Bel de ANWB (070-264455) of de Algemene Verkeersdienst Rijkspo- Woorden ziet men anders dan Vele weggebruikers zullen zich de slechte weersomstandigheden van verleden herfst en winter nog kunnen herinneren. Ieder jaar weer blijken mist, regen, ijzel en sneeuw talloze automobilisten te overvallen en voor problemen te plaatsen. Veelal neemt men niet de nodige voorzorgsmaatregelen de auto „slecht weer bestendig” te maken. Ook moet de weggebruiker zélf zich, qua rijgedrag, instellen op een andere weersgesteldheid. Veilig Verkeer Nederland, de ANWB en de Algemene Verkeersdienst van de Rijkspolitie houden zich al enige jaren onder andere bezig met het geven van tips met betrekking tot het veilig autorijden in herfst en winter. In dit informatiebulletin wordt een aantal adviezen nog eens op een rijtje gezet. Al baren de weersomstandigheden van dit moment misschien nog niet direkt zorgen; gebruik dan deze tijd om voorzorgsmaat regelen te treffen. Om de technologische snufjes zo ver mogelijk door te voeren, is de Probe I uit gerust met een ruime variatie aan elek tronische hulpmiddelen, van een infor- matie-computer en digitale instrumen tatie tot een amusementspaneel voor de passagiers. a.j.osingab.v. boekhandel Even naar Osingaom een boek of tijdschrift. BK' Als antwoord op de nieuwste trend in auto-ontwerpen en rijstijlen, heeft een ontwerpteam van Ford Amerika een toekomstontwerp ont wikkeld voor de jaren na 1990. Dit ontwerp heeft een sterk doorge trokken aërodynamische vorm en een volledig nieuwe interieur- indeling. Deze wagen, Probe I, zo genoemd vanwege de doelstelling die erachter schuilgaat, is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen Ford Aerodynamics Department en de Internationale Ont werpstudie in Dearborn (Verenigde Staten van Noord Amerika). ■J

Kranten in de gemeente Sudwest-Fryslan (Bolswards Nieuwsblad, Sneeker Nieuwsblad en Friso)

Bolswards Nieuwsblad nl | 1979 | | pagina 4